08/06/2025
Má dặn hồi nhỏ, mà giờ lớn tướng rồi vẫn còn nhớ. Nhớ kiểu mấy điều đó dính vô người như mùi khói bếp vậy, tắm hoài cũng không bay. Má không rầy, không ép. Chỉ hay nói… lúc thấy mình lết dép kéo lê ngoài sân:
– Đi cho ra dáng chút coi. Nhấc chân lên khỏi đất, đừng có kéo lẹt xẹt nghe hông… Người thanh tao đâu có ai đi kiểu đó.
Lúc ăn, mà mình chóp chép cái miệng, húp canh sùm sụp, má cũng chẳng hắt hủi gì, chỉ nói nhẹ:
– Ăn thì môi phải khép, nhai từ tốn. Mình lịch sự thì người ta cũng thấy dễ chịu.
Những bữa có đồ ăn ngon, đũa mình cứ lục tung mâm cơm kiếm miếng mình ưng, má nhìn, rồi gắp ngược lại vô chén mình cái gì đó ít ai muốn ăn. Rồi má nói:
– Gắp cái gì thì gắp dứt khoát. Chọn lựa chi như lựa chồng. Người biết điều, nhường người ta trước, sau đó mới tới mình.
Có lần má biểu quét nhà, mình quét đại mấy đường rồi ngồi nghỉ. Má đi ngang thấy, cười cười rồi nói:
– Quét nhà là quét luôn mấy góc khuất, chớ đừng thấy sạch đường mình đi là đủ. Làm gì cũng phải ngó được toàn bộ chớ đừng cắm đầu chỉ lo phần mình.
Má quét sân, mà đâu phải chỉ sân nhà mình. Quét luôn khúc đường trước nhà, rồi tiện tay quét luôn bên hàng xóm. Mình hỏi chi làm vậy cho cực, má trả lời gọn lỏn:
– Sạch là sạch chung. Sống đâu phải chỉ có mình mình.
Bữa nào lỡ tay làm bể chén, hay nói bậy, má không đánh đòn. Chỉ nói:
– Mình làm sai, thì dám nhận. Biết xin lỗi, biết sửa, vậy mới là người có lòng hướng thiện.
Hồi còn nhỏ, cái gì không biết mà sợ bị la, không dám hỏi ai. Má biết, nói:
– Dốt mà giấu là dốt hoài. Không biết thì phải học. Học hoài chớ ai khôn sẵn đâu.
Thấy người ta không biết, má chỉ. Chỉ rồi thôi, không dạy đời ai. Má nói:
– Biết chút gì thì chia cho người ta. Người đàng hoàng là người không tiếc một lời.
Đi chợ, gặp người nghèo ngồi ở góc chợ, má móc túi đưa tiền mà không hỏi han. Có lần mình tò mò, hỏi chớ người ta ở đâu, sao má không hỏi gì hết. Má nói tỉnh queo:
– Mình giúp là giúp. Không phải để người ta mang ơn hay kể lể.
Mình hỏi má:
– Vậy nếu con làm được hết mấy cái điều má dặn, con thành người sao?
Má cười, cười kiểu má hay cười mỗi khi xong việc:
– Thì thành người bình thường thôi con.
Mình ngồi đó, nghe lòng xốn xang. Vì biết, bình thường kiểu đó… không dễ gì ai cũng làm được.
Danny 4
