19/09/2026
Давлат активларини бошқариш агентлиги UzAuto Motors ва UzAuto Motors Powertrain’даги давлат улушларини хусусийлаштириш бўйича тендер эълон қилади. Бу ҳақда 17 сентябр куни агентлик директори ўринбосари Алишер Миралиев халқаро Cbonds конференциясида маълум қилди.
«Тез орада иккита давлат компанияси — UzAuto Motors ва UzAuto Motors Powertrain бўйича тендер эълон қиламиз», - деган Давактив директори ўринбосари.
2026 йил учун мўлжалланган хусусийлаштириш дастурида ҳам ушбу икки компаниядаги давлат улушларини сотишни тезлаштириш белгиланганди. Бунда Alvarez & Marsal консалтинг фирмаси ушбу жамиятларни хусусийлаштириш стратегиясини ишлаб чиқади ва савдо жараёнларини ташкил этади. Яқин тўрт ой ичида компанияларнинг инвестицион, ишлаб чиқариш ва молиявий ҳолати бўйича материаллар тайёрланиши керак.
Маълумот учун, 2025 йилнинг апрел ойидаги президент қарорида йил якунигача UzAuto Motors (99,7 фоиз) ва UzAuto Motors Powertrain (100 фоиз)ни хусусийлаштириш бўйича халқаро консултантларни жалб этиш кўзда тутилганди. 2026 йилнинг биринчи чорагида эса оммавий савдолар эълон қилиниши керак бўлган.
Эслатиб ўтамиз, 2023 йилнинг бошида UzAuto Motors’нинг IPO’си ўтказилганди. Савдолар якунига кўра, компания инвесторлардан 56,9 млрд сўм жалб этишга эришди. Бироқ миллий автомобил ишлаб чиқарувчисининг акцияларига талаб кутилганидан анча паст бўлди. Дастлаб, UzAuto Motors акциялар пакетининг 10 фоизгача қисмини маҳаллий фонд бозорида оммавий жойлаштириш кўзда тутилганди. Кейинчалик оммавий савдога чиқариладиган акциялар пакети 5 фоизга, якунда эса 1 фоизгача қисқартирилди.
UzAuto Motors’ни ким сотиб олиши мумкин?
UzAuto Motors ҳозирда Chevrolet бренди остида автомобиллар ишлаб чиқаради ва технологик жиҳатдан бутунлай GM лицензиялари ҳамда бутловчи қисмларига боғланган. 2025 йил ноябр ойида Ўзбекистон ва АҚШ саноат ва савдо ҳамкорлигини ривожлантиришга қаратилган бир қатор йирик келишувларга эришгани хабар қилинганди. Хусусан, томонлар уч йил ичида 5 миллиард долларлик автомобил бутловчи қисмларини импорт қилиш, шунингдек, UzAuto Motors савдолари ва хусусийлаштириш доирасида ҳамкорликни кенгайтириш масаласини ишлаб чиқишга келишиб ҳам олганди.
2017 йилнинг октябр ойида «Ўзавтосаноат» ва General Motors компанияси ўртасида 10 йил муддатга алянс шартномаси имзоланган. Келишувга кўра, UzAuto Motors GM моделлари, Chevrolet бренди ва General Motors технологияларидан фойдаланиш, шунингдек, машиналарни МДҲ давлатларига экспорт қилиш ҳуқуқини қўлга киритган. Бунинг эвазига эса Америка компаниясига роялти тўланади. Бу миқдор 2024 йил учун 86 млн доллардан кўпроқни ташкил этган. Икки ўртадаги шартнома муддати 2027 йилда тугайди.
Autostrada.uz’нинг таҳлил қилишича, бир йилдан кейин Chevrolet автомобиллари ишлаб чиқариш ҳуқуқи тугайдиган заводни GM билан келишувсиз сотиб олишдан маъно йўқ. Шу жиҳатдан эҳтимолий харидорлардан бири сифатида Хитойнинг SAIC-GM-Wuling қўшма корхонаси келтириляпти. Бу Ўзбекистондаги Chevrolet моделлари қатори узоқ вақтдан бери Хитой ва Лотин Америкасидаги моделлар қатори билан чамбарчас боғлиқлиги билан изоҳланган.
UzAuto Motors’нинг молиявий ҳолати
2026 йилнинг биринчи чорагида UzAuto Motors’нинг соф фойдаси 648 млрд сўмни ташкил этган. Бу 2025 йилнинг мос даврига нисбатан 16 фоизга кам. Ўтган йилнинг биринчи чорагида компаниянинг соф фойдаси 772 млрд сўм бўлган.
Шу билан бирга, компаниянинг умумий тушуми ўсишда давом этган ва 9,7 трлн сўмдан 10,9 трлн сўмгача ошган. Ялпи фойда ҳам сезиларли равишда кўпайиб, 1 трлн сўмдан 1,9 трлн сўмга кўпайган. Бироқ маҳсулотни сотиш билан боғлиқ харажатлар ўсиши якуний самарадорликка босим ўтказган: ушбу йўналишдаги сарф-харажатлар 349 млрд сўмдан 1 трлн сўмгача ошган, бу эса операцион фойда ўсишини чеклаган. Натижада операцион фойда 1,5 фоизгагина ошиб, 750 млрд сўмни ташкил этган.
2025 йил якунларига кўра, Ўзбекистонда 457,9 мингта енгил автомобил ишлаб чиқарилганди, бу бир йил аввалгига нисбатан 6,7 фоизга кўп. Умумий ўсишга қарамай, Cobalt, Damas ва Onix оммавий моделлари ишлаб чиқарилиши қисқарди. Chevroletʼнинг бозордаги улуши 83,2 фоизгача пасайди, бошқа брендлар ишлаб чиқариши эса сезиларли ошди.
UzAuto Motors ҳақида
1993 йилда Daewoo Motor «Ўзавтосаноат» билан Ўзбекистонда енгил автомобиллар ишлаб чиқарувчи компания очиш бўйича келишув имзолайди. Uz-Daewoo Auto деб номланган қўшма корхона Андижон вилоятининг Асака туманида собиқ трактор тиркамалари ишлаб чиқарувчи корхона ўрнида ташкил этилади. 1996 йилда қўшма корхона конвейеридан уч турдаги Daewoo Tico, Daewoo Damas va Daewoo Nexia машиналари чиқарила бошланади. Кейинчалик улар ёнига Matiz ва Lacetti қўшилади.
2005 йилда Uz-Daewoo Auto қўшма корхонасидаги корейсларнинг улуши сотиб олинади. 2008 йилда «Ўзавтосаноат» General Motors билан янги қўшма корхона ташкил этади ва компания GM Uzbekistan деб номланади. Шундан сўнг ички бозорда сотиладиган автомобиллар Chevrolet бренди остида ишлаб чиқарила бошланади. Кейинчалик қўшма корхонанинг барча улуши Ўзбекистон томонидан харид қилинади ва компания номи UzAuto Motors деб ўзгартирилади. Завод ҳозир ҳам шу ном остида фаолият кўрсатяпти.
Манбаа: kun.uz