05/06/2026
शिवराज्याभिषेक.!!
🚩 ३२ मणांचे सुवर्ण सिंहासन आणि ६ जून १६७४ चा तो डोळे दिपवणारा इतिहास! 👑✨🏛️
मित्रांनो, १६७३ ते १६७४ या काळात रायगडावर अशा काही राजनैतिक घडामोडी घडल्या, ज्या वाचून छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या अचाट बुद्धिमत्तेचा आणि आर्थिक धोरणांचा प्रचंड अभिमान वाटतो. मुंबईचा इंग्रज गव्हर्नर जेराल्ड औंजियर, त्याचा वकील हेन्री ऑक्सिंडेन आणि दुभाषी नारायण शेणवी यांच्या मूळ पत्रांमधून समोर आलेला हा थरारक इतिहास नक्की वाचा! 👇
🪙 राजापूरच्या नुकसानीची आंतरराष्ट्रीय वाटाघाटी
राजापूर येथील इंग्रजांच्या वखारीच्या नुकसानीची भरपाई म्हणून शिवरायांचे दूत भीमाजी पंडित यांनी इंग्रजांना १२,००० पॅगोडा देण्याची तयारी दर्शवली होती. (१ पॅगोडा म्हणजे त्या काळातील सोन्याचे नाणे, आजच्या मूल्यानुसार १ पॅगोडा = साधारण ₹१०,०००. म्हणजेच १२,००० पॅगोडा म्हणजे आजचे साधारण ₹१२,००,००,००० / १२ कोटी रुपये).
परंतु, इंग्रजांचा दावा होता की त्यांचे नुकसान ९०,००० पॅगोडांपेक्षा (साधारण ₹९० कोटी रुपये) जास्त झाले आहे! ग्रेट ब्रिटनच्या राजाचा स्पष्ट आदेश होता की, जोपर्यंत पूर्ण पैसे मिळत नाहीत तोपर्यंत शिवाजी महाराजांशी तह करू नये. तरीही महाराजांच्या जरबेमुळे इंग्रजांनी नरमाईची भूमिका घेतली आणि शेवटी नारायण शेणवीच्या मध्यस्थीने १०,००० पॅगोडांवर (साधारण ₹१० कोटी रुपये) तहाची अंतिम मोहोर उमटली, जो ३ हप्त्यांमध्ये दिला जाणार होता.
इंग्रजांनी महाराजांना आकर्षित करण्यासाठी भीमाजी पंडितांमार्फत निरोप दिला की, "तह पूर्ण झाल्यावर आम्ही महाराजांना २ नव्हे, तर हव्या तितक्या तोफा आणि दारूगोळा देऊ!" इंग्रजांना ७ वर्षांसाठी जकात माफी हवी होती, जेणेकरून ते स्वराज्यात विनाशुल्क व्यापार करू शकतील. पण महाराजांनी त्यांच्या व्यापारी अटी आपल्या फायद्यानुसार मोडून काढल्या. तसेच, इंग्रजांनी मुंबई बंदरात मोगल शत्रू असलेल्या जंजिऱ्याच्या सिद्दीच्या जहाजांना आश्रय दिल्याबद्दल महाराजांनी कडक शब्दांत तीव्र नाराजी व्यक्त केली होती, ज्यामुळे इंग्रज पुरते घाबरले होते!
💎 अरबी घोडा नाकारला; राज्याभिषेकासाठी मागितले हिरे-मोती!
मार्च १६७४ मध्ये नारायण शेणवी रायगडाच्या पायथ्याशी असलेल्या 'पाचाड' गावी पोहोचला. त्या वेळी महाराजांच्या पत्नीच्या (काशीबाईसाहेब) निधनामुळे ५ दिवस दुखवटा होता. त्यानंतर तो वकील निराजी पंडित यांच्यासोबत गडावर गेला.
जेव्हा मुंबईहून महाराजांसाठी 'भेटवस्तू' काय पाठवावी अशी चर्चा झाली, तेव्हा इंग्रज अरबी घोडा पाठवणार होते. पण निराजी पंडितांनी इंग्रजांना सुनावले:
"घोडा पाठवू नका! महाराजांकडे आधीच हजारो उत्कृष्ट अरबी आणि तुर्की घोडे आहेत. तो घोडा राजे नोकरांना देऊन टाकतील. त्याऐवजी मौल्यवान रत्ने, मोती किंवा हिरे पाठवा, जे राजे राज्याभिषेकात वापरतील. कारण इंग्रजांकडे हिरे-मोती असतातच, अशी लोकांची समजूत आहे!" 💍✨
त्यानंतर इंग्रजांनी सुरत आणि मुंबईहून विशेष नजराणे मागवले, ज्याची किंमत ३३१४.२५ रुपये (आजच्या मूल्यानुसार साधारण ₹३३,००,००० / ३३ लाख रुपये) होती. यामध्ये खालील वस्तूंचा समावेश होता:
२ मोठे मौल्यवान मोती (किंमत ५०० रुपये)
४ इतर मोती (किंमत ७५० रुपये)
१ रोझ-कट हिऱ्याची अंगठी (किंमत ४५० रुपये)
१ दुसरी हिऱ्याची अंगठी (किंमत ३२५ रुपये)
१ हिरेजडित शिरपेच (किंमत ६८० रुपये)
२ सोन्याची सलकडी/ब्रेसलेट (किंमत ४५० रुपये)
🔱 ६ जून १६७४: मोगलाईच्या छाताडावर नाचलेली राजचिन्हे!
६ जूनच्या सकाळी ठीक ७ ते ८ च्या दरम्यान हेन्री ऑक्सिंडेन राजदरबारात प्रवेश करता झाला. त्या डोळे दिपवणाऱ्या प्रसंगाचे वर्णन करताना तो लिहितो:
"शिवाजीराजे एका भव्य आणि अद्भूत सुवर्ण सिंहासनावर आरूढ झाले होते. त्यांचे सर्व सरदार श्रीमंत भरजरी पोशाखात उभे होते. सिंहासनाच्या एका पायरीवर खाली त्यांचा थोरला पुत्र संभाजीराजे आणि पेशवे मोरो पंडित बसले होते." 👑
ऑक्सिंडेनने दुरूनच मानाचा मुजरा केला आणि नारायण शेणवीने आणलेली हिऱ्याची अंगठी उंचावून धरली. महाराजांनी तात्काळ त्यांना जवळ बोलावून नजराणा स्वीकारला.
🔥 सर्वात महत्त्वाचे राजचिन्ह: सिंहासनाच्या दोन्ही बाजूंना मोगलांच्या पद्धतीनुसार, पण त्यांना आव्हान देणारी राजसत्तेची चिन्हे सोन्याच्या भाल्यांवर लटकवली होती.
उजवीकडे सोन्याचे मोठे दात असणारी 'माही-ओ-मरतब' (माशांची दोन डोकी) हे सर्वोच्च सन्मानचिन्ह होते, जे मुघल सम्राट फक्त स्वतःच्या अत्यंत उच्च सरदारांना द्यायचे. शिवरायांनी ते आपल्या सिंहासनासमोर लावून आपण आता दिल्लीच्या बरोबरीचे सार्वभौम राजे आहोत, हे सिद्ध केले! 👑
डावीकडे घोड्यांच्या शेपट्यांचे निशाण ('कुर') होते.
एका भाल्यावर सोन्याचा 'तराजू' लटकवला होता, जो संपूर्ण जगताला ओरडून सांगत होता की, हे स्वराज्य केवळ सत्तेसाठी नाही, तर 'अतूट आणि समान न्यायाचे' प्रतीक आहे! ⚖️ पाषाणाच्या अरुंद आणि धोकादायक पायऱ्यांवरून गडाच्या दरवाजापाशी सोन्याने मढवलेले दोन घोडे आणि दोन लहान हत्ती उभे केलेले पाहून इंग्रज वकील पूर्णपणे चकित झाला होता.
परकीय सत्तांच्या अधिकृत दस्तऐवजांमधील हा इतिहास सिद्ध करतो की, आपल्या राजाने केवळ तलवार चालवली नाही, तर जगातील सर्वात बलाढ्य व्यापारी आणि लष्करी सत्तांना आपल्या राजनैतिक चातुर्याने आणि अथांग वैभवाने थक्क करून सोडले होते! 🏹
या पोस्टमधील संपूर्ण माहिती 'हेन्री ऑक्सिंडेनची रोजनिशी' आणि 'नारायण शेणवी यांच्या मूळ पत्रांवर' आधारित ऐतिहासिक तथ्य आहे. सोबतचे चित्र AI तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने केवळ संदर्भासाठी आणि ऐतिहासिक क्षणाला उजाळा देण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे. हे चित्र कल्पनाशक्तीवर आधारित असून, शिवशाहीच्या या जाज्वल्य आणि सुवर्ण इतिहासाचा आदर राखण्याचा आमचा हा एक कलात्मक प्रयत्न आहे.
#शिवराज्याभिषेक #छत्रपतीशिवाजीमहाराज #३२मणांचेसिंहासन
#रायगड
💬 मोगलाईची राजचिन्हे स्वतःच्या सिंहासनासमोर लावून दिल्लीला आव्हान देणाऱ्या आणि ३२ मणांच्या सिंहासनावर बसलेल्या आपल्या राजांचा हा सुवर्ण इतिहास वाचून तुम्हाला कसा अभिमान वाटला? कमेंटमध्ये 'जय शिवराय' लिहून नक्की सांगा! 👇🚩
📌 अशाच पुराव्यांवर आधारित आणि डोळे उघडणाऱ्या ऐतिहासिक दस्तऐवजांच्या माहितीसाठी ला नक्की फॉलो करा! 🤝📸
