13/07/2026
HUMAN V***R (2026)
Tôi vừa xem một J-drama sản xuất theo công nghệ Hàn Quốc. Và tôi thấy khá bối rối.
Một điều thú vị về TV series này, mà phải sau khi xem phim tôi mới biết, là “Human V***r” thực ra không phải phim kịch bản gốc. Nó được phát triển (hoặc coi như bản làm lại) từ một phim điện ảnh vào hàng kinh điển của dòng phim tokusatsu Nhật Bản, ra mắt năm 1960, là “The First Gas Man”.
Trong “The First Gas Man”, nhân vật thanh tra Okamoto nhận nhiệm vụ điều tra một chuỗi các vụ cướp ngân hàng bí ẩn - mà thủ phạm luôn biến mất một cách bí ẩn sau khi gây án. Cuộc điều tra này đã cuốn cả bạn gái của anh, phóng viên Kyoko Kono, vào hành trình hé mở sự thật. Thủ phạm của chuỗi vụ án này sau đó bị vạch mặt là Mizuno, một nạn nhân của thí nghiệm phi pháp trên người khiến anh ta có khả năng biến cơ thể thành dạng khí. Mizuno thực hiện các vụ cướp để có tiền giúp bạn gái vực dậy sự nghiệp biểu diễn trên sân khấu.
Nhìn chung, kịch bản “Human V***r” tái sử dụng không nhiều chất liệu của nguyên tác điện ảnh (một số tình tiết quan trọng trong nguyên tác vẫn sẽ được nhắc lại trong phim, nhưng đều là những tình tiết phụ không ảnh hưởng tới chuỗi nhân quả; kiểu Easter egg ấy). Chúng ta có Người Khí - một người đàn ông bí ẩn với khả năng biến cơ thể thành thể khí (Uta Uchida đóng); một nữ phóng viên (Kyoko Kono - do Aoi Yuu thủ vai) bất đắc dĩ trở thành nhân chứng tại hiện trường trong lần đầu tiên Người Khí công khai gây án; và Okamoto (Ouguri Shun thủ vai) là viên cảnh sát chịu trách nhiệm điều tra vụ việc, anh cũng là người yêu cũ của Kono nhưng đã chia tay từ nhiều năm trước. Ngoài bộ ba nhân vật trung tâm này, toàn bộ bối cảnh, thiết lập nhân vật, mâu thuẫn cơ bản, thậm chí thông điệp phê phán… đều được viết lại cho phù hợp với xã hội Nhật Bản trong thập niên thứ hai của Thế kỷ XXI…
… hoặc Hàn Quốc.
Dù khá thích những gì đã xảy ra trong 8 tập phim “Human V***r”, suốt quá trình xem phim, ở chỗ này hay chỗ khác, mình vẫn luôn có cảm giác “gờn gợn”. Cảm giác này xuất hiện ngay từ giữa tập 1 (tức là lúc mình còn chưa để ý tới tên biên kịch phim - một ông người Hàn đã đạt tới cấp thần trong việc làm những bộ phim lấy chủ đề phê phán hiện thực xã hội), khi Người Khí xuất hiện, tuyên chiến và rồi cuộc truy lùng danh tính nhân vật này bắt đầu. Cảm giác này sẽ càng rõ trong những tập cuối cùng, khi âm mưu được hé lộ. Ban đầu, thì mình nghĩ có thể vì lâu rồi không xem J-drama nên mình đã bị lỗi thời. Nhưng mà càng xem thì mình càng không chắc là mình bị lỗi thời hay vì phim này là phim Nhật được sản xuất bằng công nghệ Hàn Quốc.
Một cách cảm tính, thì mình sẽ nói là phim này không có cái kiểu kịch kịch, có epic nhưng cũng vừa dị dị, ngô ngố và sên sến mà mình đã quen thấy trong các bộ J-drama (bộ gần đây nhất mình xem là “Who Saw the Peacock Dance in the Jungle?”, dù thể loại drama chính kịch nhưng nó vẫn đúng cái chất này không lẫn đi đâu được). Cố gắng phân tích một cách lý tính, thì mình thấy “Human V***r” đã chọn bỏ qua chất mơ mộng, không gian cho sự tưởng tượng lẫn bất ngờ đến từ những điều phi lý - vốn là vùng đất gần như không có biên giới nếu bạn chọn mở cánh cửa của thể loại viễn tưởng.
Nói cách khác, “Human V***r” chọn bắt đầu với một tiền đề giả tưởng - một tay ác nhân có khả năng biến bản thân thành thể khí, không ai hay không thứ gì có thể ngăn chặn được - nhưng lại giải đề bằng những chất liệu rất hiện thực: bất công giai cấp, bóc lột sức lao động, nhân quyền và nhân phẩm của nhóm người yếu thế bị chà đạp, âm mưu chính trị, cạnh tranh quyền lực… Tất nhiên, mình không nói cách làm này không hiệu quả. Nó vẫn hiệu quả, thậm chí kịch bản đã đan xen và xử lý tất cả những yếu tố này một cách rất nhịp nhàng, vừa phải nhưng vẫn đủ hiệu quả. Nhưng mọi thứ sẽ trọn vẹn hơn nếu ta không có một con voi to tổ chảng trong phòng. Gợi ý: con voi đã được nhắc đến ngay trong 9 ký tự đầu tiên của bài viết này.
Vậy là, “Human V***r” rơi vào một thế lưỡng nan khá kỳ quặc. Bộ phim là một tổng thể khá ổn: tuyến nhân vật chính ổn, phản diện ổn, âm mưu ổn (trừ cách giải quyết vấn đề - bạn thử nhẩm lại xem gần đây những phim sử dụng cùng một dạng mâu thuẫn như thế có dùng đúng cách này để giải quyết vấn đề không :P), hé lộ sự thật theo lớp lang ổn. Thứ duy nhất bị đối xử bất công, theo cảm quan của mình, chính là Người Khí - cũng chính là thứ thu hút sự chú ý của khán giả đến với bộ phim từ khoảnh khắc đầu tiên. Hay ngôi sao của trailer.
Người Khí được sử dụng như một con dê tế thần trong cả bộ phim. Lúc thì anh ta là một mối đe dọa, lúc là deus ex machina, lúc thì lại như biểu tượng của một bi kịch về thân phận con người… Để so sánh, thì nhân vật này giống như kiểu The Mandarin của MCU vậy - nhưng là Mandarin trong “Iron Man 3”. Tức là có tiếng nhưng không có miếng, có sắc nhưng không có hương vậy đó. Nói cách khác, bộ phim tìm được cách để đôn lên mọi thứ nó, trừ cái thứ mà nhờ nó người ta quan tâm đến bộ phim ngay từ khi phim chỉ là một cái trailer.
Khi thế giới trong “Human V***r” xuất hiện một mối đe dọa phi nhân loại mang tên Người Khí, gã này vẫn không đủ sức khuấy động bất cứ nỗi kinh hoàng trên quy mô lớn nào. Cảnh sát, chính trị gia, các nhà khoa học, thậm chí là mấy tay chuộng thuyết âm mưu… không ai thực sự coi gã là một mối đe dọa nằm ngoài tầm hiểu biết. Ở góc độ này, mình thấy cái việc phim dẫn dắt người xem vào một thế giới hư cấu giả tưởng để rồi lại chăm chăm kể những câu chuyện phi hư cấu nó cứ mệt mệt, mà hụt hẫng thế nào ấy.
Nhưng đó là bởi mình đang xem “Human V***r” dưới lăng kính của một khán giả J-drama. Còn nếu chuyển hệ sang K-drama, thì mọi thứ sẽ hợp lý hơn nhiều. Khi ấy, thì “Human V***r” sẽ hấp dẫn theo cái cách mà “Train to Busan”, hay mới đây là “The Colony” hấp dẫn khán giả. Nó chỉ mượn câu chuyện giả tưởng làm bối cảnh, một cách thông báo miễn trừ trách nhiệm gián tiếp để đào sâu vào những vấn đề nội tại của xã hội hiện thực. Hay nói cái khác, nếu bạn e ngại một tác phẩm phê phán hiện thực đen tối, thì hãy để chúng tôi sugar coated viên thuốc đắng ấy bằng chút gì đó màu mè hấp dẫn như thây ma xác sống nhé?
Kết bài, thì dù phim mang lại cho tôi cảm giác yêu ghét khá phức tạp, tôi vẫn muốn cảm ơn Human V***r vì đã mang đến cho tôi một cuối tuần cày phim vô cùng ưng ý, và cả động lực để trở lại chiếc page vừa tròn 10 năm tuổi này để kể chuyện xem phim cùng các bạn - giả dụ là các bạn vẫn còn ở đây. Sau khi viết rất dài thì tôi cần khẳng định ngắn gọn lại là phim rất (rất, rất) được, xét đến việc kịch bản của nó được nấu bởi bác Yeon Sang Ho, và đưa lên màn ảnh hai “biểu tượng J-drama” của lòng tôi (vào cái thời tôi còn chăm xem phim Nhật, chắc cũng phải 15 năm trước) là Ouguri Shun và Aoi Yuu.
