09/08/2026
ПОЧИНА ЏАНСЕВЕР – ЗАМОЛКНА ЕДЕН ОД НАЈПРЕПОЗНАТЛИВИТЕ РОМСКИ ГЛАСОВИ
По тешка болест почина познатата ромска пејачка Џансевер Далипова, една од најпрепознатливите ромски музички уметници од Македонија, која во текот на својата долгогодишна кариера остави силна трага на Балканот, во Турција и меѓу ромската дијаспора ширум Европа.
Џансевер беше многу повеќе од пејачка. Таа беше текстописец, композитор и изведувач со исклучително препознатлив глас и сценски идентитет. Нејзиниот живот беше обележан со големи лични искушенија, но и со огромна упорност да остане на сцената и да создава музика.
Од Велес до големата музичка сцена
Џансевер Далипова е родена на 8 јули 1967 година во околината на Велес, како најмлада од седум деца во ромско семејство. Нејзините родители биле земјоделски работници, а детството го поминала во скромни услови.
Уште како дете се соочила со големи животни трагедии. На осумгодишна возраст го изгубила едното око во несреќа, а само неколку години подоцна, на дванаесетгодишна возраст, останала и без својот татко.
Но токму музиката станала нејзиниот начин да се избори со животните тешкотии.
Уште како многу млада го покажала својот талент за пеење и танцување, а на шеснаесетгодишна возраст веќе настапувала на свадби, во ресторани и други локали.
Кариера која ги надмина границите на Македонија
Во 1992 година го издава својот прв албум „Kemano Bašal“ на ромски јазик. Во создавањето на албумот учествувале познати музичари, меѓу кои Ферус Мустафов, Ахмет Расимов, Себастијан Аметовски и Енвер Рашид.
Следувале повеќе изданија на ромски јазик, меѓу кои „Soske“, „Tu Sijan Mo Đeneti“, „Gili E Ulavdenge“, „Čhavo Ka Ovelma“ и други.
Нејзиниот талент, сепак, многу брзо ги надминал границите на Македонија и на ромската музичка сцена.
Голем пресврт во кариерата се случил во Турција.
Во 1997 година го издава албумот „Meçhul“ на турски јазик. Нејзиниот необичен и моќен глас го привлекол вниманието на еден од најголемите турски музички уметници, Ибрахим Татлисес, кој ја поканил да настапи во неговата популарна телевизиска емисија „İbo Show“.
Изведбите на песните „Kara Çadır“ и „Yara Benim“ ѝ донеле огромна популарност во Турција и во поширокиот турскојазичен музички простор.
Следувале албумите „Cemalim“, „Yollar Hasta Ben Yorgunum“, „Gönlümüzdeki Türküler“ и „İçimden Geldiği Gibi“.
Со текот на времето, Џансевер станала една од препознатливите фигури на турската популарна и арабескна музика.
Болеста не успеа да ја оддалечи од музиката
Нејзиниот професионален успех се одвивал паралелно со една исклучително тешка лична борба.
Во 1994 година ѝ била дијагностицирана сериозна ревматолошка болест – анкилозирачки спондилитис, позната и како Бехтеревова болест.
Болеста предизвикувала силни болки и сериозно го ограничувала нејзиното движење.
Но Џансевер продолжила да пее.
Физичката болка не успеала да го замолкне нејзиниот глас. Напротив, токму таа животна борба можеше да се почувствува во нејзините интерпретации и стана дел од препознатливата емоција со која ја освојуваше публиката.
Од 2004 година живеела претежно во Германија, каде што продолжила со лекувањето. Во 2009 година била подложена и на оперативен зафат, по кој следувал долг период на закрепнување.
Секогаш горда на своите ромски корени
И покрај големиот успех во Турција, Џансевер никогаш не се откажа од својот ромски музички идентитет.
Во 2008 година го издава албумот „Rovena o Note“ на ромски јазик, а во 2011 година следува албумот „Gypsy“, со кој уште еднаш се враќа кон своите музички корени.
Нејзината музика беше спој на различни светови – ромски, балкански, турски, ориентални и современи музички влијанија.
Во поновиот период таа успеа да допре и до новите генерации преку интернет и социјалните мрежи.
Песните „Para Para“, „Sarınenge“ и „Geliyor Havalı Geliyor“ достигнаа милионски прегледи, покажувајќи дека нејзината музика може да ги поврзе различните генерации.
Глас што ќе остане
Џансевер беше уметница која тешко можеше да се стави во една музичка категорија.
Пееше на повеќе јазици и во нејзиниот репертоар се преплетуваа ромската музика, балканските звуци, турската арабеска и модерната поп-музика.
Но зад сцената стоеше живот исполнет со борба – сиромашно детство, загуба на таткото, тешка повреда во детството и децении живот со сериозна болест.
И покрај сето тоа, таа продолжи да создава и да настапува.
За ромската музичка сцена, Џансевер останува пример за уметник кој успеал да излезе од локалните рамки и да создаде меѓународна кариера, без да ги заборави своите корени.
Со нејзиното заминување, ромската музика загуби еден од своите најпрепознатливи гласови.
Нејзиниот глас замолкна, но песните остануваат.
EU RomaPress изразува длабоко сочувство до семејството, блиските, пријателите и сите почитувачи на музиката на Џансевер.
Почивај во мир, Џансевер.
@пратилаца
@највећиобожаваоци
